Voeding

Waarom eten we eigenlijk?

In deze blog lees je:

  • Waarom voeding veel meer is dan alleen energie of calorieën

  • Welke rol voedingsstoffen spelen in je lichaam

  • Waarom ultra-bewerkte voeding vaak slecht verzadigt

  • Hoe voeding samenhangt met metabole gezondheid

  • Waarom kleine, haalbare keuzes op lange termijn het grootste verschil maken

Vragen?

Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel? Stel hem gerust. We helpen je graag!

In deze blog lees je:

  • Waarom voeding veel meer is dan alleen energie of calorieën

  • Welke rol voedingsstoffen spelen in je lichaam

  • Waarom ultra-bewerkte voeding vaak slecht verzadigt

  • Hoe voeding samenhangt met metabole gezondheid

  • Waarom kleine, haalbare keuzes op lange termijn het grootste verschil maken

Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel? Stel hem gerust. We helpen je graag!

Waarom eten we eigenlijk?

Als je mensen vraagt waarom we eten, krijg je meestal hetzelfde antwoord: "Voor energie.” En natuurlijk klopt dat deels. Zonder energie kunnen we niet bewegen, denken of functioneren. Maar voeding is veel meer dan alleen brandstof. Je lichaam gebruikt voeding namelijk voor bijna alles wat het doet. Om spieren te herstellen, hormonen aan te maken, je immuunsysteem draaiende te houden, nieuwe cellen op te bouwen, energie te produceren in je cellen en afvalstoffen te verwerken. Zelfs je hersenen zijn voor een groot deel afhankelijk van wat je dagelijks eet. Dat vergeten we tegenwoordig nogal eens.

We eten vaak alsof het alleen om calorieën draait

Veel mensen benaderen voeding vooral vanuit: gewicht, calorieën, afvallen en “gezond” versus “ongezond”. Maar in de praktijk is voeding veel meer dan een rekensom. Je kunt namelijk prima genoeg calorieën eten… en je lichaam alsnog tekort doen. Dat klinkt misschien gek, maar eigenlijk is het heel logisch. Vergelijk het met het bouwen van een huis. Met alleen bakstenen kom je er niet. Je hebt ook hout, glas, leidingen, elektriciteit en cement nodig. Zo werkt het lichaam ook.

Eiwitten leveren bouwstoffen voor spieren, herstel en enzymen. Vetten zijn belangrijk voor hormonen, hersenen en celmembranen. Koolhydraten leveren energie. Vitaminen en mineralen helpen duizenden processen in het lichaam goed te verlopen. Vezels ondersteunen onder andere je darmgezondheid en bloedsuikerregulatie. Je lichaam verwacht dus een breed scala aan voedingsstoffen om goed te functioneren.

Moderne voeding vult vaak beter dan het voedt

En juist daar gaat het tegenwoordig vaak mis. Veel producten zijn ontworpen om:

  • Lekker te smaken

  • Makkelijk eetbaar te zijn

  • Lang houdbaar te blijven

  • Ervoor te zorgen dat je blijft eten

Dat zie je vooral bij ultra-bewerkte voeding. Denk aan; koekjes, chips, frisdrank, ontbijtgranen, fastfood en veel kant-en-klaar producten. Vaak bevatten ze veel calorieen, weinig vezels, weinig micronutriënten en weinig verzadiging.

Daardoor kun je ongemerkt veel eten zonder dat je lichaam echt krijgt wat het nodig heeft. In een bekende studie van de Amerikaanse onderzoeker Kevin Hall kregen mensen een periode vooral ultra-bewerkte voeding en een periode vooral onbewerkte voeding. De hoeveelheid calorieën, vetten, koolhydraten en eiwitten was grotendeels vergelijkbaar. Toch aten mensen spontaan honderden calorieën meer per dag tijdens de ultra-bewerkte fase — en kwamen ze aan in gewicht. Dat laat goed zien dat voeding meer doet dan alleen calorieën leveren.

Moderne voeding vult vaak beter dan het voedt

En juist daar gaat het tegenwoordig vaak mis. Veel producten zijn ontworpen om:

  • Lekker te smaken

  • Makkelijk eetbaar te zijn

  • Lang houdbaar te blijven

  • Ervoor te zorgen dat je blijft eten

Dat zie je vooral bij ultra-bewerkte voeding. Denk aan; koekjes, chips, frisdrank, ontbijtgranen, fastfood en veel kant-en-klaar producten. Vaak bevatten ze veel calorieen, weinig vezels, weinig micronutriënten en weinig verzadiging.

Daardoor kun je ongemerkt veel eten zonder dat je lichaam echt krijgt wat het nodig heeft. In een bekende studie van de Amerikaanse onderzoeker Kevin Hall kregen mensen een periode vooral ultra-bewerkte voeding en een periode vooral onbewerkte voeding. De hoeveelheid calorieën, vetten, koolhydraten en eiwitten was grotendeels vergelijkbaar. Toch aten mensen spontaan honderden calorieën meer per dag tijdens de ultra-bewerkte fase — en kwamen ze aan in gewicht. Dat laat goed zien dat voeding meer doet dan alleen calorieën leveren.

Waarom dit relevant is voor metabole gezondheid

Je lichaam probeert de hele dag balans te houden. Maar wanneer je lichaam vooral zorgt voor weinig verzadiging, grote schommelingen in energie, chronisch te veel calorieën en weinig voedingsstoffen, dan raakt dat systeem langzaam uitbalans. Dat zie je niet altijd meteen terug in ziekte. Vaak begint het veel eerder. Bijvoorbeeld met:

  • Energiedips

  • Snackgedrag

  • Minder focus

  • Slecht herstel

  • Vermoeid wakker worden

Op de lange termijn kunnen diezelfde processen bijdragen aan:

  • Insulineresistentie

  • Verhoogde bloeddruk

  • Overgewicht

  • Laaggradige ontsteking

En juist die processen spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van:

  • Hart- en vaatziekten

  • Diabetes type 2

  • Kanker

  • Neurodegeneratieve aandoeningen

Waarom dit relevant is voor metabole gezondheid

Je lichaam probeert de hele dag balans te houden. Maar wanneer je lichaam vooral zorgt voor weinig verzadiging, grote schommelingen in energie, chronisch te veel calorieën en weinig voedingsstoffen, dan raakt dat systeem langzaam uitbalans. Dat zie je niet altijd meteen terug in ziekte. Vaak begint het veel eerder. Bijvoorbeeld met:

  • Energiedips

  • Snackgedrag

  • Minder focus

  • Slecht herstel

  • Vermoeid wakker worden

Op de lange termijn kunnen diezelfde processen bijdragen aan:

  • Insulineresistentie

  • Verhoogde bloeddruk

  • Overgewicht

  • Laaggradige ontsteking

En juist die processen spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van:

  • Hart- en vaatziekten

  • Diabetes type 2

  • Kanker

  • Neurodegeneratieve aandoeningen

Meten

Waarom voedingsstoffen juist nu belangrijk zijn

Ons lichaam leeft biologisch gezien nog grotendeels alsof we jagers-verzamelaars zijn, maar onze omgeving is compleet veranderd. We bewegen minder, we slapen slechter, stress is vaak chronisch aanwezig, we eten vaker en voeding is sterk bewerkt.

Tegelijkertijd krijgt het lichaam dagelijks te maken met allerlei extra belasting. Denk aan chronische stress, luchtvervuiling, alcohol, roken, slaaptekort en andere omgevingsfactoren als hulpmiddelen of bouwstoffen. Je lever verwerkt bijvoorbeeld voortdurend afvalstoffen. Daarvoor gebruikt het lichaam allerlei enzymen die afhankelijk zijn van voldoende voedingsstoffen. Dat betekent niet dat voeding een soort "detox-oplossing" is, maar wel dat je lichaam grondstoffen nodig heeft om normaal te kunnen functioneren.

Waarom voedingsstoffen juist nu belangrijk zijn

Ons lichaam leeft biologisch gezien nog grotendeels alsof we jagers-verzamelaars zijn, maar onze omgeving is compleet veranderd. We bewegen minder, we slapen slechter, stress is vaak chronisch aanwezig, we eten vaker en voeding is sterk bewerkt.

Tegelijkertijd krijgt het lichaam dagelijks te maken met allerlei extra belasting. Denk aan chronische stress, luchtvervuiling, alcohol, roken, slaaptekort en andere omgevingsfactoren als hulpmiddelen of bouwstoffen. Je lever verwerkt bijvoorbeeld voortdurend afvalstoffen. Daarvoor gebruikt het lichaam allerlei enzymen die afhankelijk zijn van voldoende voedingsstoffen. Dat betekent niet dat voeding een soort "detox-oplossing" is, maar wel dat je lichaam grondstoffen nodig heeft om normaal te kunnen functioneren.

Wist je dat...?

Wist je dat... een gezonde lunch met voldoende eiwitten en vezels een 'middagdip' voorkomt?

Belangrijke bronnen

  • Hall KD et al. (2019)
    Ultra-Processed Diets Cause Excess Calorie Intake and Weight Gain: An Inpatient Randomized Controlled Trial
    Gepubliceerd in: Cell Metabolism

  • Dinu M et al. (2018)
    Mediterranean Diet and Multiple Health Outcomes: An Umbrella Review of Meta-Analyses of Observational Studies and Randomised Trials
    Gepubliceerd in: European Journal of Clinical Nutrition

  • Schwingshackl L et al. (2017)
    Food Groups and Risk of All-Cause Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis of Prospective Studies
    Gepubliceerd in: American Journal of Clinical Nutrition

  • Reynolds A et al. (2019)
    Carbohydrate Quality and Human Health: A Series of Systematic Reviews and Meta-Analyses
    Gepubliceerd in: The Lancet

  • Gombart AF et al. (2020)
    A Review of Micronutrients and the Immune System – Working in Harmony to Reduce the Risk of Infection
    Gepubliceerd in: Nutrients

Vragen?

Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel? Stel hem gerust. We helpen je graag!

Vragen?

Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel? Stel hem gerust. We helpen je graag!