Voeding
Waarom we bepaalde voeding blijven eten
In deze blog lees je:
Waarom discipline meestal niet het probleem is bij snackgedrag
Hoe ultra-bewerkte voeding jouw verzadigingssysteem omzeilt
De verrassende rol van kauwen bij een vol gevoel
Wat dit betekent voor jouw energieniveau en metabole gezondheid
Hoe kleine, bewuste keuzes op de lange termijn het verschil maken
Vragen?
Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel? Stel hem gerust. We helpen je graag!
In deze blog lees je:
Waarom discipline meestal niet het probleem is bij snackgedrag
Hoe ultra-bewerkte voeding jouw verzadigingssysteem omzeilt
De verrassende rol van kauwen bij een vol gevoel
Wat dit betekent voor jouw energieniveau en metabole gezondheid
Hoe kleine, bewuste keuzes op de lange termijn het verschil maken
Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel? Stel hem gerust. We helpen je graag!
Waarom we bepaalde voeding blijven eten
Je kent het waarschijnlijk wel. Je opent een zak chips “voor een handje”… en voor je het weet is hij leeg. Of je neemt één koekje bij de koffie, maar blijft daarna trek houden. Terwijl je eigenlijk geen échte honger had. Veel mensen denken dan: “Ik heb gewoon te weinig discipline.” Maar zo simpel ligt het meestal niet.
Moderne voeding is ontworpen om onweerstaanbaar te zijn
Veel producten in de supermarkt zijn niet alleen gemaakt om voedzaam te zijn. Ze zijn ontworpen om lekker te smaken, makkelijk eetbaar te zijn, lang houdbaar te blijven en ervoor te zorgen dat je blijft eten. Dat zie je vooral bij ultra-bewerkte voeding. Denk aan: chips, koekjes, frisdrank, fastfood, snoep, veel ontbijtgranen en kant-en-klaarproducten. Vaak bevatten deze producten een combinatie van suiker, vet, zout, smaakstoffen en snelle koolhydraten. Juist die combinatie maakt voeding extreem aantrekkelijk voor het brein.
Waarom je brein hier zo sterk op reageert
Ons brein is gebouwd om voedsel te waarderen dat veel energie levert. Evolutionair gezien was dat logisch: energie was schaars. Maar tegenwoordig leven we in een omgeving waarin energierijke voeding overal beschikbaar is. En moderne voeding is vaak veel geconcentreerder en makkelijker eetbaar dan voeding waar ons lichaam oorspronkelijk aan gewend was. Daardoor krijg je situaties waarin je snel eet, weinig hoeft te kauwen, weinig verzadiging ervaart en ongemerkt blijft dooreten. Niet omdat je lichaam per se voedingsstoffen nodig heeft, maar omdat het beloningssysteem geactiveerd blijft.
Kauwen speelt waarschijnlijk een grotere rol dan veel mensen denken
Veel ultra-bewerkte voeding is zacht, krokant of makkelijk eetbaar. Daardoor eten we sneller en kauwen we vaak minder. Dat lijkt misschien onbelangrijk, maar kauwen speelt waarschijnlijk een rol in verzadiging. Wanneer je langzamer eet en meer kauwt ben je langer bezig met eten, krijgt je lichaam meer tijd om verzadigingssignalen af te geven en registreert je brein beter wat je eet. Bij voeding die je snel kunt eten, gebeurt dat vaak minder goed. Daardoor wordt het makkelijker om meer te eten voordat je lichaam echt “doorheeft” dat het genoeg heeft gehad.
Vullen is niet hetzelfde als verzadigen
Dat verschil is belangrijk. Veel ultra-bewerkte producten bevatten relatief weinig vezels, eiwitten, volume en micronutriënten (vitamines en mineralen). Maar juist die factoren dragen normaal gesproken bij aan verzadiging. Daardoor kun je best veel calorieën binnenkrijgen zonder echt “klaar” te zijn met eten. In de praktijk zien we dat mensen hierdoor vaak sneller snacken, vaker trek ervaren, grotere porties eten en minder stabiele energie ervaren gedurende de dag.
Wat onderzoek laat zien
In een bekende voedingsstudie van onderzoeker Kevin Hall kregen mensen een periode vooral ultra-bewerkte voeding en een periode vooral onbewerkte voeding. De hoeveelheid calorieën, vetten, koolhydraten en eiwitten was grotendeels vergelijkbaar. Toch aten mensen tijdens de ultra-bewerkte fase spontaan honderden calorieën meer per dag. Ook kwamen ze aan in gewicht. Dat is belangrijk, want het laat zien dat voeding meer doet dan alleen calorieën leveren. De structuur, samenstelling en mate van bewerking beïnvloeden ook: verzadiging, eettempo, trek en uiteindelijk hoeveel je eet.
Vullen is niet hetzelfde als verzadigen
Dat verschil is belangrijk. Veel ultra-bewerkte producten bevatten relatief weinig vezels, eiwitten, volume en micronutriënten (vitamines en mineralen). Maar juist die factoren dragen normaal gesproken bij aan verzadiging. Daardoor kun je best veel calorieën binnenkrijgen zonder echt “klaar” te zijn met eten. In de praktijk zien we dat mensen hierdoor vaak sneller snacken, vaker trek ervaren, grotere porties eten en minder stabiele energie ervaren gedurende de dag.
Wat onderzoek laat zien
In een bekende voedingsstudie van onderzoeker Kevin Hall kregen mensen een periode vooral ultra-bewerkte voeding en een periode vooral onbewerkte voeding. De hoeveelheid calorieën, vetten, koolhydraten en eiwitten was grotendeels vergelijkbaar. Toch aten mensen tijdens de ultra-bewerkte fase spontaan honderden calorieën meer per dag. Ook kwamen ze aan in gewicht. Dat is belangrijk, want het laat zien dat voeding meer doet dan alleen calorieën leveren. De structuur, samenstelling en mate van bewerking beïnvloeden ook: verzadiging, eettempo, trek en uiteindelijk hoeveel je eet.
Kies vaker voor voeding die je ook echt verzadigt
Af en toe chips, koek of fastfood eten is geen probleem. De vraag is vooral: wat gebeurt er wanneer dit soort producten de standaard worden op momenten dat je trek hebt? Voeding die weinig verzadigt, snel eetbaar is en weinig voedingsstoffen bevat, maakt het makkelijker om ongemerkt meer te eten. Kies je vaker voor producten met vezels, eiwitten en structuur, dan geef je je lichaam meer kans om op tijd het signaal te geven dat je genoeg hebt gehad. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Denk aan een stuk fruit met noten, popcorn in plaats van chips, of een eiwitrijke snack in plaats van koek of snoep. Niet omdat alles perfect moet, maar omdat dit soort keuzes opgeteld verschil maken.
Wist je dat...?
Wist je dat... wat je overdag eet, bepaalt hoe je ’s nachts slaapt. Kies voor vezels en gevarieerde groenten voor een lagere rusthartslag en een diepere, ononderbroken nachtrust.
Belangrijke bronnen en type bewijs
Deze blog is gebaseerd op onder andere:
Gerandomiseerde voedingsstudies (RCT’s)
Umbrella reviews
Epidemiologische meta-analyses
Belangrijke bronnen:
Hall KD et al. (2019)
Ultra-Processed Diets Cause Excess Calorie Intake and Weight Gain: An Inpatient Randomized Controlled Trial
Gepubliceerd in: Cell MetabolismLane MM et al. (2024)
Ultra-processed food exposure and adverse health outcomes: umbrella review of epidemiological meta-analyses
Gepubliceerd in: BMJFazzino TL et al. (2019)
Highly Processed Foods Can Be Considered Addictive Substances Based on Established Scientific Criteria
Gepubliceerd in: Addiction
Vragen?
Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel? Stel hem gerust. We helpen je graag!
Vragen?
Heb je een vraag over de inhoud van dit artikel? Stel hem gerust. We helpen je graag!
